Ngày 23/12, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã tổ chức hội nghị triển khai công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong ngành Giáo dục, nhằm đáp ứng yêu cầu của tư vấn học đường kỉ nguyên số. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới các điểm cầu trên toàn quốc, với sự tham gia của đại diện các đơn vị thuộc Bộ GDĐT, các cơ sở giáo dục, cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực giáo dục và tâm lý học đường.
Hội nghị là diễn đàn quan trọng để nhìn lại thực trạng, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp triển khai tư vấn học đường kỉ nguyên số một cách bài bản, phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Tư vấn học đường kỉ nguyên số là yêu cầu tất yếu trong bảo vệ học sinh
Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Xuân An Việt – Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ GDĐT) cho biết: công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trường học bao gồm các hoạt động của cán bộ, giáo viên và các lực lượng liên quan trong nhà trường, được trang bị kiến thức, kỹ năng và phương pháp chuyên môn để tư vấn, hỗ trợ học sinh khi có nhu cầu.
Thông qua các hoạt động này, học sinh được hỗ trợ giải quyết những khó khăn về tâm lý, cảm xúc và hành vi một cách phù hợp, góp phần bảo đảm sức khỏe thể chất, tinh thần và tâm lý ổn định. Trong bối cảnh tư vấn học đường kỉ nguyên số, yêu cầu đặt ra không chỉ là hỗ trợ trực tiếp, mà còn phải mở rộng các hình thức tiếp cận linh hoạt, phù hợp với đặc điểm tâm lý của học sinh trong môi trường số.
Theo ông Nguyễn Xuân An Việt, trong giai đoạn 2021–2025 và các giai đoạn tiếp theo, phát triển tư vấn học đường kỉ nguyên số là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em toàn diện hơn trong môi trường giáo dục, trước những tác động ngày càng phức tạp của xã hội hiện đại.
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho tư vấn học đường kỉ nguyên số
Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và Bộ GDĐT đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm triển khai công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trường học. Các chính sách này tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai tư vấn học đường kỉ nguyên số một cách thống nhất và đồng bộ trên phạm vi cả nước.
Đáng chú ý, Thông tư số 18/2025/TT-BGDĐT ngày 15/9/2025 đã quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động tư vấn học đường, công tác xã hội trong các cơ sở giáo dục. Đây được xem là hành lang pháp lý quan trọng, góp phần chuẩn hóa nội dung, quy trình và trách nhiệm của các bên liên quan trong triển khai tư vấn học đường, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số.
Việc hoàn thiện khung pháp lý giúp các cơ sở giáo dục có căn cứ rõ ràng để xây dựng kế hoạch, bố trí nhân sự và đầu tư hạ tầng phục vụ tư vấn học đường kỉ nguyên số.
Kết quả triển khai tư vấn học đường trong các cơ sở giáo dục
Theo báo cáo tại hội nghị, hằng năm Bộ GDĐT đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức khảo sát, kiểm tra và giám sát việc thực hiện công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trường học tại các địa phương.
Kết quả cho thấy, 100% cơ sở giáo dục phổ thông đã thành lập Tổ Tư vấn học đường để thực hiện nhiệm vụ tư vấn, hỗ trợ học sinh. Khoảng 90% cơ sở giáo dục phổ thông có phòng tư vấn học đường (riêng hoặc dùng chung). Bên cạnh đó, 100% giáo viên đang phụ trách công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trường học đã được tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nhận thức.
Trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2024, đã có 30 cơ sở giáo dục phổ thông tại 10 tỉnh, thành phố triển khai thí điểm mô hình tư vấn học đường và công tác xã hội. Các mô hình này bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực, là tiền đề để tiếp tục mở rộng và gắn với định hướng tư vấn học đường kỉ nguyên số trong thời gian tới.
Ngoài ra, Bộ GDĐT đã xây dựng và phê duyệt 9 bộ tài liệu hướng dẫn về tư vấn tâm lý và công tác xã hội trường học cho ba cấp học, góp phần hỗ trợ chuyên môn và chuẩn hóa nội dung tư vấn học đường trên toàn hệ thống giáo dục.
Phát triển tư vấn học đường kỉ nguyên số trên nền tảng công nghệ
Một nội dung trọng tâm của hội nghị là thảo luận về việc xây dựng và phát triển tư vấn học đường kỉ nguyên số trên nền tảng công nghệ. Các đại biểu đã chia sẻ thực trạng triển khai tại địa phương, đồng thời đề xuất mục tiêu, chiến lược và giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.
Bà Trần Thị Thu Hà – Trưởng phòng Chính trị, Tư tưởng và Công tác học sinh, sinh viên (Sở GDĐT TP Hà Nội) cho biết, công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học tại Hà Nội đang được triển khai ngày càng bài bản. Bà nhấn mạnh vai trò của đội ngũ nhân sự nòng cốt có chuyên môn sâu, đồng thời đề cao yêu cầu xây dựng hệ thống tư vấn học đường kỉ nguyên số đảm bảo an toàn, bảo mật và dễ tiếp cận đối với học sinh.
Ở góc độ giáo dục đại học, ông Đỗ Quốc Đạt – Trưởng phòng Công tác sinh viên và Quan hệ doanh nghiệp, Trường Đại học Hà Nội đề xuất Bộ GDĐT tiếp tục chia sẻ các mô hình hiệu quả, hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn, cũng như có định hướng rõ ràng về tiêu chuẩn nhân lực và ứng dụng công nghệ trong triển khai tư vấn học đường kỉ nguyên số.
Hướng tới triển khai tư vấn học đường kỉ nguyên số bền vững
Hội nghị triển khai công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong ngành Giáo dục đã khẳng định vai trò thiết yếu của tư vấn học đường kỉ nguyên số trong việc bảo vệ sức khỏe tinh thần, tâm lý cho học sinh. Việc đầu tư đồng bộ về nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ và cơ chế phối hợp là điều kiện quan trọng để công tác tư vấn học đường được triển khai hiệu quả và bền vững.
Trong bối cảnh giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ, tư vấn học đường kỉ nguyên số không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là định hướng lâu dài, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh và nhân văn cho học sinh.
